Ο Ναός του Διός

Όπως στην Ολυμπία, έτσι και εδώ την προστασία των αγώνων είχε Ζεύς, τον οποίο, ως θεό του ουρανού και της βροχής , λάτρευαν οι Δωριείς ήδη από την εποχή της εγκαταστάσεώς τους στην κορυφή του όρους Απέσα (σημερινό Φουκά), το οποίο δεσπόζει της πεδιάδας.

Το κυριότερο κτίριο του ιερού ήταν ο ναός του Διός, ο οποίος κτίστηκε μετά τα μέσα του 4ου π.Χ αι. Ήταν δωρικός περίπτερος (44,57 x 22,15), με 6 κίονες στις στενές πλευρές και 12 στις μακρές. Ένας από την περίσταση και οι δύο του προδόμου παραμένουν ακόμη όρθιοι.

Σώζονται επίσης σπόνδυλοι κιόνων, πολλά μέλη από την οροφή, τρίγλυφα, μετόπες. Στα ανατολικά του ναού υπήρχε μεγάλος βωμός (2,42 x 40,58 μ.), από τον οποίο οδηγούσε ένα κεκλιμένο επίπεδο στον ναό. Την οροφή του σηκού υποβάσταζε κιονοστοιχία με κορινθιακούς κίονες , η οποία περιέτρεχε τις τρεις πλευρές του.

Στο βάθος του, πίσω από τους κίονες, υπήρχε μια κρύπτη (4,05 x 3,62 μ.), βάθους 1,98 μ., στην οποία οδηγούσαν 4 βαθμίδες και η οποία εθεωρείτο «τάφος του Οφέλτου». Ομοιότητες στις αναλογίες και στις μορφές με τον ναό της Αθηνάς στην Τεγέα οδηγούν στην υπόθεση ότι οι δυο ναοί κτίστηκαν από τους ίδιους τεχνίτες.

Το Στάδιο εσωτερικά

Νοτίως του ναού υπάρχει ορθογώνιος κατασκευή (22,40 x 13 μ.), με δυο βάσεις πεσσών στη μέση, ίσως το τέμενος του Οφέλτου. Νοτιότερα ακόμη βρίσκονται τα θεμέλια της παλαίστρας (20 x 36 μ.) και του γυμνασίου (20 x 85 μ.). Τον χώρο του γυμνασίου κατέλαβε τον 7ο μ.Χ. αι. μια μεγάλη τρίκλιτη βασιλική, κτισμένη με αρχαία αρχιτεκτονικά μέλη, της οποίας σώζονται μόνο τα θεμέλια.

Πεντακόσια μέτρα ΝΑ του ναού, στους πρόποδες του λόφου, διακρίνονται η θέση του σταδίου και του θεάτρου, από τα οποία δεν σώθηκε κανένα αρχιτεκτονικό μέλος. 'Ολα αυτά τα οικοδομήματα κατασκευάστηκαν τον 4ο π.Χ. αι., οπότε τη διεύθυνση των αγώνων είχαν , ήδη από το 450 μετά την υποταγή των Κλεωνών, οι Αργείοι. Μετά τα μέσα του 3ου π.Χ. αι. μόνο Αργείοι συμμετείχαν στις εορτές. Το ιερό σιγά - σιγά ερημώθηκε και ο ναός καταστράφηκε τελείως από σεισμούς.